Aydın Edinçgil: Sigortacılıkta Tasarımın Önemi ve Geleceği

2019 yılında Tesla, “InsureMyTesla” adı altında ilk kasko poliçesini dijital platformlar aracılığıyla piyasaya sürdü. 2024 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla bu girişim, yaklaşık 110 milyon dolarlık prim üretim hacmine ulaşmayı başardı. Alibaba’nın finansal hizmetler kolu olan Ant Insurance ise, Taobao platformu üzerinden düşük primli iade koruma sigortaları sunarak, sigortayı küresel e-ticaret döngüsüne entegre etti. Bu model, neredeyse 14 yıl önce başladı ve bu süre zarfında 600 milyonun üzerinde satış gerçekleştirdi.

Küresel mobilite platformu Uber, yolculuk sırasında devreye giren kaza ve sağlık sigortaları ile sürücüler için gelir kaybı ve araç sigortası tasarımlarıyla sigortayı kullanıcı deneyiminin ayrılmaz bir parçası haline getirdi. Bu durum, sigortanın mobilite ekosisteminde görünmez bir entegrasyon sağladığını gösteriyor. Bu örnekler, hem küresel hem de yerel pazarlarda genişletilebilir nitelikte. Sigorta sektörü dışındaki şirketlerin kendi dijital platformlarına sigorta ürünlerini entegre etmesi, yeni bir yaklaşım olmanın ötesinde, geçmişte de benzer uygulamalarla karşılaştığımız bir durumdur. Havaalanlarında sunulan hayat sigortaları, araç kiralama ofislerinde satılan poliçeler ve beyaz eşya alımlarında önerilen uzatılmış garanti ürünleri, bu modelin erken dönem uygulamaları olarak değerlendirilebilir.

Ancak geçmişteki bu uygulamalarda sigorta, ana ürün ve hizmetten ayrı bir seçenek olarak konumlandırılmıştır. Günümüzde ise bu yaklaşım, daha ileri bir aşamaya evrilmiştir. Sigorta, kullanıcı deneyiminin doğal akışı içinde dijital ürün ve hizmet süreçlerine entegre edilmekte ve çoğu zaman fark edilmeden sunulmaktadır. Böylece sigorta, bağımsız bir ürün olmaktan çıkarak, platformlarda sunulan ürün ve hizmetlerin vazgeçilmez bir tamamlayıcısı haline gelmiştir.

Bu değişim, sigorta sektörünün değer zinciri ve dağıtım yapısında köklü bir dönüşüm sürecine işaret etmektedir. Dijitalleşme, bu dönüşümün teknik bir ön koşulunu oluştururken, asıl belirleyici unsur, sigorta dışındaki firmaların sigortayı kendi ürün ve hizmetlerine değer katan bir bileşen olarak yeniden konumlandırmalarıdır. Bu durum, sektörde sadece operasyonel değil, aynı zamanda biçimsel ve kavramsal bir değişimi de beraberinde getirmektedir.

Sigorta poliçeleri, artık ayrı ve standart bir finansal ürün olmaktan çıkarak, dijital ürün ve hizmetlerin kullanım süreçleri içinde şekillenen, müşteri yolculuğuna entegre bir değer katmanı haline gelmektedir. Sigortanın bu şekilde platformlara entegre edilmesi, yalnızca yeni gelir akışları yaratmanın ötesinde, veriye dayalı tasarım ve gerçek zamanlı risk yönetimi ekseninde sigorta değer zincirinin yeniden kurgulanmasını zorunlu kılmaktadır.

McKinsey & Company’nin “Embedded Insurance and How Insurers Can Benefit” başlıklı raporunda, sigortanın bağlamsal koruma modelleri üzerinden tanımlanması ve satın alma deneyimini tamamlayan bir değer katmanı olarak platformlara entegre edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yaklaşım, sigortanın dinamik bir şekilde devreye girmesini sağlayarak, görünmez ve önleyici bir değer katmanı olarak kurgulanmasını hedeflemektedir. Böylece sigorta, yalnızca hasar sonrası tazminat sağlayan bir mekanizma olmaktan çıkarak, platformlar içinde gerçek zamanlı risk algılama ve yönlendirme işlevleri üstlenen entegre bir yapı haline dönüşmektedir.

Tüm bu gelişmeler, sigortanın müşteri deneyimi içindeki konumunun köklü bir dönüşüm sürecinden geçtiğini göstermektedir. Sigorta, yavaş yavaş yalnızca satın alınan bir ürün olmaktan çıkarak, dijital deneyimin doğal ve çoğu zaman fark edilmeyen bir parçası haline gelmektedir. Bu durum, sektör açısından geri dönülmez bir evreye girildiğini ortaya koymaktadır.

Simon Torrance’a göre, küresel sigorta pazarı, talep eksikliği ile değil, dağıtım kanallarının yetersizliği ve sigorta ürünlerinin müşteri deneyiminden kopuk bir biçimde tasarlanması ile sınırlıdır. Torrance, sigorta poliçelerinin genellikle satın alma anında ana deneyimden ayrıştığını ve bu durumun mevcut koruma ihtiyacını etkin bir şekilde karşılamayı zorlaştırdığını belirtmektedir.

Şirketlerin yalnızca ürün ve hizmet satmakla kalmayıp, sundukları deneyimi temel rekabet unsuru haline getirmeleri, Deneyim Ekonomisi’nin gelişimi ile mümkündür. Dağıtım kanallarının platformlar lehine yeniden şekillenmesi ve sigorta ürünlerinin yeniden tasarlanmasını sağlayan teknolojik altyapılar, sigortanın satın alma deneyimini tamamlayan bir değer katmanı olarak konumlanmasını mümkün kılmaktadır. Bu bağlamda, Torrance’ın işaret ettiği dağıtım kanalları ve ürün tasarımı yetersizliklerine günümüz koşullarında en net çözüm gömülü sigortacılıktır.

Gömülü sigortacılık, geleneksel sigorta sektörü aktörleri için stratejik bir yol ayrımını temsil etmektedir. Müşteri arayüzünü sahiplenen ön yüz stratejisini sürdürmek mi yoksa müşteri deneyimini üçüncü taraf platformlara bırakarak altyapı ve risk taşıyıcılığı rolünü üstlenmek mi gerektiği sorusu, bu yol ayrımını netleştirmektedir.

Munich Re Economics tarafından hazırlanan “Global Insurance Potential Index & Global Insurance Protection Gap” raporuna göre, dünya genelinde yıllık sigorta primi hacmi yaklaşık 7 trilyon ABD doları seviyesindedir. Ancak ihtiyaç duyulmasına rağmen satın alınmayan sigorta tutarı, yani koruma açığı da yaklaşık 7 trilyon ABD doları düzeyindedir. Bu iki büyüklüğün bir arada değerlendirilmesi, küresel sigorta sektörünün toplamda 14 trilyon dolarlık bir büyüme ve değer yaratma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.

Bu bağlamda, 7 trilyon dolarlık koruma açığının temel nedeni, sigorta ürün ve hizmetlerinin gerçek ihtiyaç anlarında yeterince entegre ve anlamlı bir şekilde sunulamamasıdır. The Geneva Association’ın “Insurance Coverage and Financial Inclusion” başlıklı raporuna göre, dünya genelinde sigortasız nüfus oranı %50’nin üzerindedir. Ancak dijital platformlar aracılığıyla sunulan sigorta ürünleri, özellikle e-ticaret ve fintech ekosistemleri üzerinden erişim oranlarını %20-30 seviyesinde artırabilmektedir. Geleneksel sigorta modellerinde düşük gelirli grupların kapsama oranı %15-20 bandında kalırken, gömülü sigortacılık sayesinde bu oran %35-40 seviyelerine ulaşabilmektedir.

Bu veriler, gömülü sigortacılığın matematiksel gerekçelerini ortaya koymaktadır. Gömülü sigortacılık, erişimi genişleten, maliyetleri düşüren ve sigortacılığın kapsama mantığını yeniden şekillendiren stratejik bir kaldıraç olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla sigorta şirketlerinin ön yüzde geri çekilmesi, bir değer kaybı değil, aksine sigortayı etkin kılmayı hedefleyen stratejik bir tercih olmalıdır.

Gömülü sigortacılığın küresel sigorta endüstrisi içindeki pay dağılımları, sigorta sektörünün geçirmekte olduğu tasarımsal dönüşüme dair önemli göstergeler sunmaktadır. Küresel sigorta sektörünün toplam prim hacmi yaklaşık 7-7,5 trilyon ABD doları seviyesindeyken, gömülü sigortacılığın yıllık prim geliri 120-150 milyar ABD doları arasında değişmektedir. Bu büyüklük, toplam prim üretimi içinde yaklaşık %2’lik bir paya karşılık gelmektedir.

2020 yılı verilerine göre, sigorta sektörü dışındaki firmaların e-ticaret, mobilite, finansal teknolojiler ve sağlık gibi dijital ekosistemler üzerinden entegre biçimde sundukları sigorta modellerinin yarattığı toplam ekonomik hacim yaklaşık 3 trilyon ABD doları seviyesindedir. Bu büyüklük, gömülü sigortacılığın asıl değerinin primden ziyade sigorta dışı sektörlerin yarattığı ekosistem etkisi ve kaldıraç gücünden kaynaklandığını göstermektedir.

Son olarak, Economist Impact’in “Revealing the Paths to 2040: Four Possible Scenarios for Insurance” başlıklı raporunda, 2040 yılına yönelik dört farklı gelecek senaryosu ele alınmaktadır. Bu senaryoların kesişim kümesinde, sigorta sektörünün karmaşık riskleri anlamlı ve güvenilir deneyimlere dönüştürebilme yeteneğinin kritik bir belirleyici olacağı sonucuna varılmaktadır. Bu dönüşümün en görünür alanlarından biri, sigortanın gömülü modeller aracılığıyla sigorta sektörü dışındaki firmaların sunduğu ürün ve hizmetlerin doğal bir parçası haline gelmesidir. Fintech ve insurtech ekosistemlerinin etkisiyle sigorta, bağımsız bir ürün olmaktan çıkarak alışverişten mobiliteye, sağlıktan finansal hizmetlere kadar geniş bir bağlamda yeniden tasarlanmaktadır.

Gömülü sigortacılık, yalnızca yeni bir ürün tasarımı ya da alternatif bir dağıtım modeli olarak değil; fintech ve insurtech ekosistemleri üzerinde çalışan, sigorta faaliyetlerinin nasıl üretileceğini, sunulacağını ve deneyimleneceğini belirleyen bir altyapı katmanı olarak konumlanmaktadır. Ödeme sistemleri, açık bankacılık altyapıları, API tabanlı entegrasyonlar ve gerçek zamanlı veri işleme kabiliyetleri sayesinde insurtech platformları, sigortayı bağımsız bir finansal üründen çıkararak dijital deneyimlerin tamamlayıcı bir unsuru haline getirmektedir. Bu yapı içinde sigorta, ayrı bir satın alma kararından ziyade; ticaret, mobilite, finansman ve hizmet kullanım anlarında, ihtiyaç ortaya çıktığında devreye giren bir değer katmanı olarak tasarlanmaktadır.

Sonuç olarak, sigorta sektöründe tasarımın gücü, yalnızca ürün ve hizmet biçimlerinin geliştirilmesinin çok ötesinde bir anlam taşımaktadır. Bu güç; fintech ve insurtech altyapıları ile çalışan, kullanıcı deneyimiyle bütünleşen ve platformlara hızla entegre olabilen, dijital platformların sunduğu hizmetler içinde sigortayı vazgeçilmez bir değer katmanı olarak konumlandıran yeni bir sigortacılık anlayışına karşılık gelmektedir.