Dünya Homeros’un İzmir Bağlantısını Yeniden Keşfediyor

Christopher Nolan’ın yeni filmi The Odyssey, vizyona girdiği ilk hafta 264,1 milyon dolarlık küresel hasılata ulaşarak, Homeros’un kimliği ve kökeni üzerine tartışmaları yeniden alevlendirdi. Büyük ozanın Batı Anadolu’da, günümüzde İzmir olarak bilinen Smyrna’da yaşadığına dair görüşler tekrar gündeme geldi.

Bu teoriyi destekleyen önemli arkeolojik bulgulardan biri, Klaros kazılarında ortaya çıkan Homeros heykelidir. Anıtsal bir yapıya sahip olan bu heykel, İzmir Kültür Sanat Fabrikası’nda Troia Savaşı temalı bir sergide özel olarak sergilenmektedir. Son iki yıldır Saya Holding’in ana sponsorluğunda devam eden Klaros kazılarında arkeolojik çalışmalar sürmektedir.

Nolan’ın The Odyssey filmi, Homeros’un eserleriyle yeniden ilgi uyandırdı. Yaklaşık üç bin yıl önce yazdığı destan, “kimlik”, “sadakat”, “ölüm”, “kader” ve “seçim” gibi felsefi meseleleri sorgulatan sorulara kapı araladı. Bu bağlamda, Homeros’un kim olduğu ve nereli olduğu sorusu tekrar önem kazandı.

Homeros’un İzmir ile olan bağlantısını gösteren en önemli bulgulardan biri, Menderes ilçesindeki Klaros Antik Alanı’nda keşfedilen heykeldir. Antik dünyanın üç önemli Apollon kehanet merkezinden biri olan Klaros’ta, MÖ 2. yüzyıla tarihlenen bu heykel, İzmir Kültür Sanat Fabrikası’nda Troia Savaşı temalı bir bölümde sergilenmektedir.

Bu eser, Homeros’un diğer şehirlerde bilinen büst ve baş betimlemelerinden farklı olarak bütünsel bir portre heykeli niteliği taşımaktadır. Heykelin stilistik özellikleri, Klaros’taki Apollon Klarios Tapınağı’nda bulunan Apollon, Artemis ve Leto kült heykelleriyle benzerlik göstermektedir. Bu benzerlik, eserlerin aynı heykeltıraşlık atölyesinde üretilmiş olabileceği fikrini desteklemektedir.

Klaros Antik Alanı Kazısı’na liderlik eden Doç. Dr. Onur Zunal, heykelin Homeros’un İzmir ile ilişkisi açısından büyük bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle yürütülen kazılarda, heykelin Homeros’un diğer merkezlerde bilinen portrelerinden ayıran en önemli özelliğinin bütünsel bir portre heykeli olması olduğunu belirtti. Zunal, “Klaros’taki bu heykel, alanda elde edilen diğer arkeolojik ve epigrafik verilerle birlikte, büyük ozanın İzmir ve İonia dünyasıyla olan bağını ortaya koyan en önemli bulgular arasında yer alıyor.” şeklinde konuştu.