Depozito Yönetim Sistemi’nde Fiyat Artışı Tartışmaları Sürüyor
Depozito Yönetim Sistemi, ambalajlı su fiyatlarındaki artışla tartışmalara yol açtı. Tüketiciler, beklediklerinden fazla zamla karşılaştı.
Çevre koruma amacıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi, ambalajlı su markalarının fiyat artışlarıyla birlikte tartışmalara neden oldu. Tüketicilerin boş şişelerini iade ettiklerinde 1 lira depozito bedeli alacakları belirtilirken, bazı markalar bu bedelin çok üzerinde, 3 ila 5 lira arasında değişen fiyat artışları uyguladı. Bu durum sosyal medya platformlarında geniş yankı buldu ve vatandaşlar duruma tepki gösterdi.
Ambalajlı su üreticilerinin bu fiyat politikası, tüketiciler açısından yeni bir durum değil. Geçtiğimiz ay, bölgedeki jeopolitik krizler ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimler sırasında, firmalar artan petrol fiyatlarını bahane ederek fiyatlarını artırmıştı. Ancak, petrol fiyatlarının düşmesine rağmen, bu firmalar etiketlerinde herhangi bir indirim yapmadı. Maliyetlerin azalmasına rağmen sessiz kalan üreticilerin, depozito uygulamasını yeni altyapı maliyetleri gerekçesiyle fiyatlara yansıtmaları, tepkileri daha da artırdı. Sektör kaynakları, benzer bir fiyat artışının yakında cam şişe maliyetleri gerekçesiyle maden suyu ürünlerine de yansıtılabileceğini belirtiyor.
Tüketici Konfederasyonu (TÜKON) Başkanı Aydın Ağaoğlu, su markalarının depozito sistemini yeni bir zam aracı olarak kullanmasına sert bir şekilde karşı çıktı. Ağaoğlu, bu durumun açık bir fırsatçılık olduğunu vurgulayarak, işletmelerin daha önceki ambalaj mevzuatı kapsamında geri kazanım katılım payı ödediğini hatırlattı. Firmaların, yılbaşından bu yana pilot uygulamalarla sürecin içinde olduğunu belirten Ağaoğlu, aniden ortaya çıkan ekstra bir maliyetin olmadığını ifade etti. Çevre ve ekonomi için kritik öneme sahip bu projede işletmelerin kazanç hırsından fedakarlık etmesi gerektiğini vurguladı.
Kamuoyunda en çok merak edilen konulardan biri, boş ambalajların iade edildiğinde vatandaşa ödenen 1 liranın kaynağı oldu. İade noktalarında bu ödemeyi marketler ya da markalar kendi kasalarından yapmıyor. Süreç, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından kurulan dijital altyapı üzerinden yönetiliyor. Üretici firma, ürünü piyasaya sürerken ambalaj başına belirlenen depozito bedelini peşin olarak TÜÇA’nın fonuna aktarıyor. Tüketici, ürünü alırken bu bedeli emanet olarak ödüyor ve şişeyi makineye iade ettiğinde, havuzda bekleyen parası Emlak Katılım Bankası altyapısıyla e-Cüzdan’ına geri yükleniyor. Uzmanlar, bu karmaşanın önüne geçilmesi için etiketlerde “Fiyata 1 TL Depozito Bedeli Dahildir” ibaresinin zorunlu hale getirilmesini talep ediyor.
