Google, Project Suncatcher uydusunu neden gönderdi?
Google, Project Suncatcher uydusunu SpaceX roketiyle yörüngeye gönderdi. Deney, yapay zekâ hesaplamalarının uzayda sürdürülebilirliğini test edecek.
Yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, bu sistemleri çalıştıran veri merkezlerinin enerji ve soğutma ihtiyacını da büyütüyor. Google, artan yükü karşılamak için veri merkezlerinin bir bölümünü yörüngeye taşıma fikrini sınamak amacıyla geliştirdiği Project Suncatcher uydusunu SpaceX’in Transporter-18 göreviyle uzaya gönderdi.
Planet ile birlikte geliştirilen deneysel uydu, yapay zekâ işlemlerinin Dünya’dan yüzlerce kilometre uzakta ve uzayın zorlu koşullarında yürütülüp yürütülemeyeceğini test edecek. Yaklaşık bir buzdolabı büyüklüğündeki uyduda, Google’ın makine öğrenimi için tasarladığı dört TPU bulunuyor. Bu işlemciler, şirketin açık ağırlıklı Gemma yapay zekâ modelinin özel bir sürümünü çalıştıracak.
Enerji avantajı, soğutma sorunuyla sınanacak
Project Suncatcher, Güneş ışığından mümkün olduğunca uzun süre yararlanabileceği özel bir yörüngeye yerleştirildi. Bu sayede güneş enerjisinden daha fazla faydalanılması ve büyük bataryalara duyulan ihtiyacın azaltılması hedefleniyor.
Ancak uzay ortamı, enerji üretiminin yanı sıra önemli bir soğutma sorununu da beraberinde getiriyor. Havanın bulunmadığı ortamda çiplerin ürettiği ısı, Dünya’daki veri merkezlerinde olduğu gibi hava akışıyla uzaklaştırılamıyor. Bu nedenle uyduda oluşan ısı, özel radyatörler aracılığıyla uzaya aktarılıyor.
Yapay zekâ çipleri şu aşamada aşırı ısınma nedeniyle yaklaşık 15 dakika çalışabiliyor. Uydunun önümüzdeki bir yıl boyunca izlenmesiyle radyasyonun, sıcaklık değişimlerinin ve diğer uzay koşullarının donanım üzerindeki etkileri değerlendirilecek.
Hedef, uydulardan oluşan bir işlem ağı kurmak
Deney başarılı olursa Google, lazer bağlantılarıyla birbirine bağlanan daha büyük bir uydu ağı oluşturmayı planlıyor. Böyle bir sistem, yapay zekâ hesaplamalarının bir kısmını yeryüzündeki veri merkezlerinden alarak yörüngeye taşıyabilir.
Uydu tabanlı veri merkezlerinin mevcut tesislerin yerini alması için soğutma, donanım dayanıklılığı ve iletişim alanlarında çözülmesi gereken sorunlar bulunuyor. Buna rağmen Project Suncatcher, yapay zekânın artan enerji ihtiyacına karşı uzay tabanlı çözümleri gerçek koşullarda sınayan somut girişimlerden biri olarak öne çıkıyor.
