İsveç okullarında erkek öğrenciler ilk kez öne geçti

İsveç okullarında erkek öğrenciler, lise programlarına yeterlilikte ilk kez kız öğrencileri geride bıraktı. Matematik sonuçlarındaki düşüş ise dikkat çekti.

İsveç’te dokuzuncu sınıfı tamamlayan erkek öğrencilerin lise düzeyindeki ulusal programlara başvuru yeterliliğine ulaşma oranı, ilk kez kız öğrencileri geride bıraktı. 2026 baharında mezun olan öğrenciler arasındaki oran erkeklerde yüzde 83,6, kızlarda ise yüzde 83,4 olarak kaydedildi. Aynı dönemde öğrencilerin yaklaşık altıda biri gerekli yeterliliğe ulaşamadı.

İsveç Ulusal Eğitim Ajansı Skolverket’in 24 Eylül’de açıkladığı verilere göre, kız ve erkek öğrenciler arasındaki fark son on yılda giderek daraldı. Ancak kurum, yalnızca bir yıla ait sonuçların kalıcı bir değişim olarak yorumlanmaması gerektiği uyarısında bulundu.

Skolverket Analiz Birimi Başkanı Anna Castberg, erkek öğrenciler lehine görülen farkın oldukça sınırlı olduğunu belirterek sonuçların farklı öğrenci gruplarında aynı yönde ilerlemediğine dikkat çekti. Castberg, bu nedenle tek bir yılın verilerinden geniş kapsamlı sonuçlar çıkarılmaması gerektiğini söyledi.

Veriler, öğrencilerin geçmişine göre farklı eğilimler bulunduğunu da ortaya koydu. İsveç kökenli öğrenciler arasında erkeklerin yeterlilik oranı üst üste ikinci yıl kız öğrencilerin üzerinde gerçekleşti. Yabancı kökenli öğrencilerde ise kızlar hâlâ erkeklerden daha yüksek oranda gerekli yeterliliğe sahip.

Ebeveynlerin eğitim düzeyi de öğrencilerin sonuçlarında belirleyici olmaya devam ediyor. En az bir ebeveyni yükseköğrenim görmüş öğrencilerin lise programlarına kabul için gereken koşulları karşılama ihtimali, ebeveynleri daha düşük eğitim seviyesine sahip öğrencilere kıyasla daha yüksek. Bu fark, hem İsveç kökenli hem de yabancı kökenli öğrencilerde görülüyor.

Okullar arasındaki sosyoekonomik farklılıklar da sonuçlara yansıyor. Sosyoekonomik açıdan ciddi sorunların yaşandığı bölgelerdeki okullarda yeterlilik oranı, koşulların çok daha elverişli olduğu bölgelerdeki okullara göre 16 puan daha düşük.

Ders bazındaki sonuçlar ise farklı bir tablo sunuyor. Zorunlu eğitim kapsamındaki 17 dersten 12’sinde başarılı olan öğrencilerin oranı yükseldi. En belirgin artış, 3,6 puanla İsveççeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin dersinde kaydedildi.

Buna karşılık matematikte başarı oranı 1,1 puan geriledi. Bu düşüş, dersler arasındaki en büyük gerileme oldu. Matematikten geçer not almak, lise programlarına kabul için gereken temel şartlardan biri olduğu için sonuç özellikle yeterlilik sınırında bulunan öğrenciler açısından önem taşıyor.

Castberg, lise programlarına kabul edilemeyen öğrenciler açısından çoğu zaman belirleyici dersin matematik olduğunu belirterek bu alandaki gerilemenin endişe verici olduğunu ifade etti.

Mesleki lise programlarına başvurabilmek için matematik, İngilizce ve İsveççe ya da İsveççenin ikinci dil olarak öğretildiği dersten geçer not almak ve en az beş derste daha başarılı olmak gerekiyor. Yükseköğrenime hazırlık programlarında ise en az 12 dersten geçer not şartı aranıyor.

Öte yandan 17 ders üzerinden hesaplanan ortalama başarı puanı 1,2 puan artarak 340 üzerinden 230,9’a yükseldi. Skolverket, yeterlilik oranı ile ortalama başarı puanının farklı ölçümleri ifade ettiğini ve bu nedenle birinin düşerken diğerinin artabileceğini belirtti.

Kız öğrenciler, 1998 baharından bu yana tutulan istatistiklerin tamamında olduğu gibi bu yıl da erkeklerden daha yüksek ortalama başarı puanına sahip. Ancak kız ve erkek öğrenciler arasındaki puan farkı, ölçümlerin başladığı tarihten bu yana ilk kez bu kadar düşük seviyeye indi.