İran’ın Şahid-136 Dronu: ABD’yi Tedirgin Eden Yeni Tehdit
İran yapımı Şahid-136 dronları, ABD’nin müttefiklerine yönelik saldırılarda kullanılıyor. İşte bu dronların detayları ve etkileri.
İran yapımı HESA Şahid-136 dronları, yaklaşık 2 bin kilometre menzil kapasitesine sahip olmaları ve 50 kilograma kadar patlayıcı taşıyabilmeleri nedeniyle dikkat çekiyor. Düşük maliyetleri, yaklaşık 50 bin dolar, bu dronları İran’ın en çok tercih edilen silahları arasına sokuyor.
Son günlerde, bu dronların yüzlercesi Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkelerini hedef alarak Tahran’ın ABD’nin bölgedeki müttefiklerine yönelik bir tehdit oluşturduğunu gösteriyor. Bahreyn’den gelen bir videoda, üçgen kanatlı bir dronun gece bir apartman bloğuna doğru uçtuğu ve motorunun sesiyle birlikte binaya çarparak patladığı görüntülendi. Bu tür saldırıların, ABD ve İsrail’in Tahran’a yönelik saldırılarından sonra artış gösterdiği belirtiliyor.
Pazartesi günü Birleşik Arap Emirlikleri, kendilerine 689 dronla saldırı düzenlendiğini ve bunlardan 645’inin etkisiz hale getirildiğini açıkladı. Bu, toplam saldırıların yalnızca %6’sının başarılı olduğu anlamına geliyor.
Şahid-136’nın Teknik Özellikleri
Şahid-136 dronlarının uzunluğu 3,5 metre, kanat açıklığı ise 2,5 metredir. Azami hızı 185 km/s olan bu dronlar, 50 kg’lık patlayıcı başlık taşıma kapasitesine sahiptir. İran yapımı dört silindirli, hava soğutmalı piston motoru ile çalışan bu dronlar, harici optik sensörlere sahip olmadıkları için doğrudan uzaktan kumanda ile yönlendirilemezler. Genellikle GPS ile programlanmış rotaları takip ederler.
Bu dronlar, nispeten yavaş bir hızda uçsalar da, Ukrayna’da daha hızlı jet motorlu versiyonları da gözlemlenmiştir. Taşıdıkları patlayıcı yük, bir gökdeleni yıkacak kadar güçlü olmasa da, önemli hasar verebilir. Gürültülü motorları ve büyük boyutları, hedefe dalış manevrası yaparak psikolojik bir korku yaratmaktadır.
Bahreyn’den gelen başka bir videoda, bir Şahid dronunun ABD Beşinci Filosu’nun deniz üssü üzerinde uçtuğu ve bir radar kubbesine çarparak yok ettiği görülüyor. Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde de benzer saldırılar kaydedilmiştir. Ayrıca, Güney Kıbrıs’taki Akrotiri’de bulunan bir RAF üssünün de hedef alınmış olabileceği belirtiliyor.
Şahid dronları, karmaşık rotalar ve düşük irtifa uçuşları ile radar tespitinden kaçmaya çalışmaktadır. Ancak bazı kanıtlar, bu dronların operatörleri tarafından uzaktan yönlendirilebildiğini ve böylece son anda rotalarını değiştirebildiklerini göstermektedir.
Kökenleri
Şahid-136 dronları, 2010’ların sonlarında İran’da geliştirildi ve ilk kez Temmuz 2021’de İsrail’e ait Mercer Street petrol tankerine yapılan saldırıda kullanıldı. Bu saldırıda bir İngiliz ve bir Rumen hayatını kaybetmişti. Uzmanlar, bu dronların 2019’da Suudi Arabistan’daki Abqaiq ve Khurais petrol tesislerine yönelik saldırılarda da kullanıldığını düşünüyor.
Bu dronlar, ABD’ye göre İran Devrim Muhafızları’na bağlı Shahed Aviation Industries Araştırma Merkezi tarafından tasarlanmıştır. Ancak Şahid dronlarının dünya çapında tanınması, 2022 sonbaharında Rusya’nın Ukrayna savaşında kullanmasıyla gerçekleşmiştir. Başlangıçta Rusya’ya ihraç edilen bu dronların tasarımı daha sonra paylaşılmış ve Rusya’nın Yelabuga’daki fabrikasında büyük miktarlarda üretilmesine izin verilmiştir.
Rusya, Ukrayna’ya saldırırken genellikle 800’e kadar Şahid-136 dronundan oluşan koordineli sürüler kullanmaktadır. Bu strateji, Kiev’in hava savunmasını aşırı yükleyerek daha ölümcül füzelerin savunmayı geçmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Ancak son günlerde Körfez’de çekilen videolar, büyük dron sürüleri yerine tekil saldırıların yapıldığını göstermektedir.
Ukrayna’da Şahid dronları, özellikle enerji altyapısına yönelik saldırılarda etkili olmuştur. Bu saldırılar, geçen kış ülke genelinde elektrik ve ısınma krizine yol açarak yüz binlerce haneyi etkilemiştir. Pazartesi sabahı Suudi Arabistan’daki en büyük petrol rafinerisi Ras Tanura, bir dron saldırısı sonucu çıkan yangın nedeniyle hasar görmüş ve faaliyetlerini durdurmak zorunda kalmıştır. Kullanılan silahın Şahid olduğu kesin olarak doğrulanmamış olsa da, etkisi benzer bir patlayıcı saldırıydı.
