Akdeniz’de İklim Değişikliği ile İstilacı Türlerin Kalıcılığı Artıyor

İklim değişikliği nedeniyle Akdeniz’de istilacı türlerin kalıcı popülasyonlar kurması ekosistemi etkiliyor.

İklim değişikliği, Akdeniz’deki su sıcaklıklarının yükselmesine neden olarak, Kızıldeniz’den gelen istilacı türlerin bölgede kalıcı popülasyonlar oluşturmasına yol açıyor. Uzmanlar, bu durumun Akdeniz’in ekosisteminde önemli değişikliklere sebep olduğunu ve deniz yaşamının tropikalleşme sürecine girdiğini belirtiyor.

Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ayas, Akdeniz’deki su sıcaklıklarının artmasının, istilacı türlerin kalıcı hale gelmesine zemin hazırladığını ifade etti. Prof. Dr. Ayas, Akdeniz’de gözlemlenen çizgili gargur, çizgili kardinal, dikenli deniz kestanesi ve aslan, sokar, asker, kedi ve balon balıkları gibi istilacı türlerin popülasyonları hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Süveyş Kanalı’nın açılmasıyla birlikte biyoçeşitlilik açısından zengin olan Kızıldeniz’den Akdeniz’e tropik türlerin geçiş yaptığını vurgulayan Ayas, son yıllarda bu türlerin sayısında belirgin bir artış gözlemlendiğini kaydetti. Denizdeki sıcaklık artışının, yeni türlerin kalıcı hale gelmesinde etkili olduğunu dile getiren Ayas, “İklim değişikliğinin bir sonucu olarak Akdeniz’in sularının ısınması, yeni gelen türlerin daha kalıcılaşmasını sağlıyor. Tür çeşitliliğinin artması, deniz ekosistemlerinin kırılganlığını azaltan bir durumdur,” dedi.

İstilacı türlerin Akdeniz’e tropik deniz özelliği kazandırdığını belirten Ayas, “Bu türler, Akdeniz’in karakterini değiştiriyor. Bu süreç kaçınılmaz. Bilim insanlarının bu durumu izlemeleri ve gerekli yönlendirmeleri yapmaları gerekiyor,” şeklinde konuştu. Ayas, artan deniz suyu sıcaklığının yalnızca tür sayısını etkilemediğini, aynı zamanda ekosistem içinde canlı ağırlığının da arttığını ifade etti. Yabancı türlerin ağırlık oranının yükseldiğini belirten Ayas, “Deniz canlılarının biyokütleleri artıyor. Mesele, Kızıldeniz’den Akdeniz’e geçen türlerin sayısı değil, bu türlerin Akdeniz’deki biyolojik değişimi ne kadar ilerlettiğidir. Bu durumu Akdeniz’in tropikalleşmesi süreci olarak adlandırıyoruz,” dedi.

Akdeniz’e gelen yerli olmayan türlerin sayısının fazlalığına dikkat çeken Prof. Dr. Ayas, “Bu değişimi sadece aslan balığı ve balon balığı gibi birkaç türle açıklamak mümkün değil. Akdeniz’e planktonlardan deniz çayırlarına, balıklardan deniz kestanelerine kadar pek çok canlı grubundan yeni türler gelmektedir. Bu, büyük bir değişimdir,” şeklinde konuştu.

MEÜ Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Ayas, Akdeniz’deki istilacı türleri gözlemlemek amacıyla üniversite bünyesinde bir ekip oluşturduklarını ve Mersin Körfezi’nde düzenli dalışlar gerçekleştirdiklerini söyledi. Bölgedeki en yaygın istilacı türün çizgili gargur olduğunu belirten Ayas, “Bu türlerin arasında bazıları zehirli olabiliyor. Özellikle balon balığı, aslan balığı ve sokar balığı gibi türlerde zehir bulunuyor. Ayrıca, uzun dikenli deniz kestanesi gibi omurgasız gruplarda da düşük dozda zehir mevcut,” dedi.