Telekomünikasyon, Bilgisayar ve Bilgi Hizmetleri açığı büyüdü
Telekomünikasyon, Bilgisayar ve Bilgi Hizmetleri açığı temmuzda yıllıklandırılmış bazda 1,3 milyar dolara çıktı; hizmetler fazlası ise 63,5 milyar dolara ulaştı.
MEHMET KAYA/ANKARA
Türkiye, hizmet ihracatı ve ithalatında fazla veren konumunu koruyor. Özellikle navlun gelirlerindeki yükseliş, hizmetler dengesindeki pozitif tabloyu desteklerken, dijital teknoloji ağırlıklı alanlarda ise açık eğilimi güçleniyor.
Ses ve veri iletimi, altyapı işletmeciliği, uydu hizmetleri, özel yazılım geliştirme, veri yönetimi, bulut sistemleri ve dijital platform aboneliklerini kapsayan Telekomünikasyon, Bilgisayar ve Bilgi Hizmetleri kaleminde yıllıklandırılmış açık, temmuz itibarıyla 1,3 milyar dolara yükseldi. Geçen yılın aynı ayında bu kalemdeki açık 100 milyon dolar düzeyindeydi.
Söz konusu başlıkta geçmiş yıllarda yatırım dönemlerine bağlı olarak yüksek hareketlilik yaşansa da genel olarak ya fazla oluşuyor ya da sınırlı seviyede açık veriliyordu. Buna karşılık son dönemde entelektüel ve yaratıcı hizmetlerde giderlerin düzenli biçimde artması dikkat çekiyor. Hizmetler dengesi fazlası da temmuz ayında yıllıklandırılmış bazda önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,6 artarak 63,5 milyar dolara ulaştı.
Dijital hizmetlerde açık artıyor
Türkiye’nin bir dönem yaklaşık 1 milyar dolara yaklaşan dizi satış gelirleriyle öne çıktığı alanların yanı sıra yapay zeka hizmetleri, film ve dizi platformları, bulut çözümleri ve yazılım hizmetlerinde de açık büyüme eğilimi görülüyor. Bu harcamalar ödemeler dengesinde farklı hizmet başlıkları altında izlenebiliyor.
Örneğin yapay zekanın ücretli sürümüne yönelik abonelikler bilgisayar hizmetleri kapsamında değerlendirilirken, sosyal medya platformlarının ücretli versiyonları kişisel, kültürel ve eğlence hizmetleri başlığında yer alıyor. Bu kalemlerin toplamındaki açık, temmuz itibarıyla yıllıklandırılmış veride yüzde 15,21 artarak 15 milyar 239 milyon dolara çıktı.
Bu toplam içinde Telekomünikasyon, Bilgisayar ve Bilgi Hizmetleri kalemindeki değişim özellikle öne çıktı. Temmuz itibarıyla yıllıklandırılmış açık, bir önceki yıla göre yüzde 1213 arttı. Söz konusu veri ara dönem niteliği taşısa da geçmiş yıllık sonuçlar, yatırım dönemleri dışında bu alanda genellikle sınırlı açık oluştuğunu gösteriyor. Ödemeler dengesi metodolojisindeki değişiklikler de sonuçlar üzerinde etkili olabiliyor.
Hizmet kaleminin kapsamı
Telekomünikasyon, Bilgisayar ve Bilgi Hizmetleri; telekomünikasyon altyapıları üzerinden ses, görüntü ve veri aktarımı için yapılan ödemeleri, internet şebekelerinin işletilmesine ilişkin hizmetleri ve yayıncılık altyapısı kullanım bedellerini kapsıyor.
Kalem içerisinde ayrıca veri işleme amacıyla kullanılan donanım ve yazılımlara ilişkin hizmetler, özel yazılım geliştirme, yazılım danışmanlığı, yazılımın perakende satışı, bulut sistemleri, veri tabanlarına erişim, içerik ve haber satın alımları ile çeşitli dijital sistemlere yönelik abonelikler de bulunuyor.
