Günde Üç Fincan Kahve Alzheimer Riskini Azaltabilir
Harvard araştırması, günde üç fincan kafeinli kahve tüketiminin Alzheimer riskini azaltabileceğini ortaya koydu.
Kahve, dünya genelinde birçok insanın günlük yaşamının vazgeçilmez bir parçası. Güne başlarken tüketilen bu içecek, sağladığı enerji artışının yanı sıra sağlık üzerindeki etkileriyle de dikkat çekiyor. Bilim insanları, kahvenin insan sağlığı üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini uzun yıllardır araştırıyor. Harvard Üniversitesi’nin son çalışması, kahve tüketimi ile Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklar arasındaki ilişkiyi inceleyerek önemli bulgular sunuyor.
JAMA dergisinde yayımlanan araştırma, günde iki ila üç fincan kafeinli kahve içen bireylerin demans gelişme riskinin daha düşük olduğunu gösteriyor. Çay tüketimi için ise önerilen miktar günde bir ila iki fincan olarak belirlenmiş.
Uzun Süreli Takip Çalışması
Araştırma, Nurses’ Health Study ve Health Professionals Follow-up Study adlı iki büyük epidemiyolojik çalışmadan elde edilen 131 bin 821 katılımcının verilerini analiz etti. Katılımcılar 43 yıl boyunca takip edildi ve bu süre zarfında 11 bin 33 demans vakası kaydedildi. Elde edilen veriler, kafeinli kahve tüketiminin demans riskini anlamlı derecede azalttığını ortaya koydu.
Günde yaklaşık 300 mg kafein alan bireylerde, her 100 bin kişide 141 demans vakası görüldü. En az kafein tüketen grupta ise bu rakam 330 olarak kaydedildi. Bu sonuç, kafeinli kahve tüketiminin demans riskini yaklaşık yüzde 18 oranında azalttığını gösteriyor.
Ancak dikkatli olmakta fayda var; daha fazla kahve içmek, daha fazla koruma sağlamıyor. Ayrıca, bu koruyucu etki yalnızca kafeinli kahvede gözlemlendi, kafeinsiz kahve tüketiminin bu faydayı sağlamadığı belirtildi.
300 mg kafein, yaklaşık olarak üç büyük filtre kahve, üç ila dört espresso veya dört ila beş kapsül kahveye denk geliyor.
Mass General Brigham bünyesindeki Channing Network Medicine Bölümü’nden araştırmacı Daniel Wang, çalışmanın amacını şöyle açıklıyor: “Demansın önlenmesine yönelik potansiyel yöntemleri araştırırken, kahve gibi yaygın bir içeceğin beslenme alışkanlıkları içinde umut verici bir rol oynayabileceğini düşündük. 40 yılı aşkın süredir yürütülen yüksek kaliteli veri setleri, bu fikri uzun vadede test etmemizi sağladı.”
Günde iki ila üç fincan kafeinli kahve veya bir ila iki fincan çay tüketen bireylerde yalnızca demans riski düşük değil, aynı zamanda hafıza ve konsantrasyon sorunları da daha az görülüyor. Nurses’ Health Study’ye katılan kadınlar arasında hafıza ve muhakeme testlerinde hafif daha iyi sonuçlar elde edildi; ancak genel bilişsel performans dikkate alındığında farklar azalıyor.
Kafeinsiz Kahve Etki Göstermiyor
Araştırmanın bir diğer önemli bulgusu ise kafeinsiz kahvenin koruyucu bir etki göstermemesi. Bu durum, nöroprotektif etkinin büyük ölçüde kafeine bağlı olabileceğini düşündürüyor. Harvard Chan School doktora öğrencisi ve çalışmanın ortak yazarı Yu Zhang, “Farklı genetik risk gruplarını karşılaştırdığımızda da benzer sonuçlar elde ettik. Bu, kahve veya kafeinin hem yüksek hem de düşük genetik riske sahip bireyler için benzer derecede faydalı olabileceğini gösteriyor.” şeklinde açıklamada bulundu.
Kahve ve çay, polifenoller ve kafein gibi biyolojik olarak aktif bileşenler içeriyor. Daha önceki çalışmalarda bu maddelerin iltihabı azaltma ve hücresel hasarı sınırlama potansiyeline sahip olduğu gösterilmişti. Bu mekanizmaların bilişsel gerileme ile ilişkili olduğu düşünülüyor.
Uzmanlardan Temkinli Yaklaşım
Uzmanlar, araştırmanın sonuçlarının umut verici olduğunu kabul etmekle birlikte, temkinli olunması gerektiğini vurguluyor. Daniel Wang, “Elde edilen etkinin büyüklüğü küçük. Yaşlandıkça bilişsel sağlığı korumanın birçok önemli yolu var. Kahve veya çay tüketimi, bu yapbozun yalnızca bir parçası olabilir.” diyerek uyarıda bulunuyor. Tek bir besin veya içeceğin hastalıkları önlemede yeterli olmayacağı, uzun vadeli beyin sağlığı için dengeli beslenme, düzenli egzersiz, stres yönetimi ve kaliteli uyku gibi faktörlerin de önemli olduğu belirtiliyor.
KAHVESEVERLER DİKKAT!
Günde üç fincan kahve, çoğu kişi için zararlı değildir; ancak akşam saatlerinde tüketilmemeli, aç karnına aşırı miktarda içilmemeli ve demir eksikliği durumunda yemekle birlikte tüketilmemelidir.
