ABD dizel ihracatı yasağı Avrupa’yı alarma geçirmedi
ABD dizel ihracatı yasağı ihtimali, Avrupa’nın yakıt tedarikindeki kırılganlığa rağmen hükümetler tarafından düşük risk olarak değerlendiriliyor.
BRÜKSEL — ABD’nin tüm dizel ihracatını geçici olarak durdurabileceği yönündeki haberler, Avrupa’nın enerji arzındaki kırılganlığa rağmen hükümetler tarafından büyük ölçüde hafife alındı. Olası bir kararın, ağır taşımacılık ve sanayide yaygın biçimde kullanılan dizel yakıtın Avrupa’ya tedarikinde ciddi bir boşluk oluşturabileceği belirtiliyor.
Politico’nun çarşamba günü yayımladığı habere göre Beyaz Saray, dizel ihracatına 90 gün süreyle yasak getirilmesini değerlendiriyor. Bu adım, ABD Başkanı Donald Trump’ı enerji sektöründeki aktörlerin yanı sıra kendi yönetimindeki bazı isimlerle de karşı karşıya getiriyor. Enerji Bakanı Chris Wright, dizel ihracatını tamamen durdurmanın etkili bir yöntem olmayacağını söyledi.
Kpler verilerine göre ABD, geçen ay Avrupa Birliği ülkeleri ile Birleşik Krallık’a günlük toplam 420 bin varil dizel gönderdi. Bu miktar, söz konusu dönemde bölgenin toplam dizel ithalatının yarısından fazlasını oluşturdu. Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmanın ardından Katar, Kuveyt, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden gelen sevkiyatların sert biçimde düşmesi, Avrupa’nın ABD kaynaklarına bağımlılığını son aylarda artırdı.
Piyasa gelişmelerini yakından takip eden ve hassas durum hakkında açık konuşabilmek için adının açıklanmasını istemeyen bir sektör temsilcisi, Avrupa’nın mevcut koşulları nedeniyle yakıt tedarikine yönelik yeni kısıtlamaların hızla ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Temsilci, özellikle dizel stoklarının baskı altında olduğunu ve Avrupa’nın önce Rusya’dan, ardından Orta Doğu’dan uzaklaşırken ABD’ye daha fazla yöneldiğini belirtti.
Avrupalı yetkililerin açıklamaları ise piyasa uzmanlarının bu değerlendirmeleriyle örtüşmedi. Çekya Ticaret Bakanı Karel Havlíček, dünya piyasalarında yaratabileceği dolaylı etkiler nedeniyle ABD’nin yasağı uygulamaya koymayacağı görüşünü dile getirdi. Havlíček, Enerji Bakanı Wright’ın ihracatı yasaklamanın “kesinlikle işe yaramayacağı” yönündeki sözlerini memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Bakan ayrıca Çekya’nın ABD’den doğrudan yaptığı dizel ithalatının önemsiz düzeyde kaldığını söyledi.
Almanya hükümeti, Washington’dan gelen tehdide ilişkin özel bir değerlendirme yapmaktan kaçındı. Berlin, tedarik güvenliğini korumak için gereken tüm adımların atıldığını ve ülkedeki rafinerilerin yüksek kapasiteyle çalıştığını bildirdi. Kpler verilerine göre Almanya geçen ay ABD’den 30 bin varil dizel ithal etti. Sektör kuruluşu en2x ise ABD kaynaklı ürünlerin bu yıl Almanya’nın toplam dizel ithalatındaki payını yaklaşık yüzde 18 olarak hesapladı.
Avrupa’da ABD dizelinin en büyük alıcısı olan Birleşik Krallık da benzer bir tutum sergiledi. Kpler, İngiltere’nin geçen ay ABD’den 108 bin varil dizel aldığını belirtiyor. İngiliz hükümeti, benzin istasyonlarının normal şekilde tedarik edildiğini ve ülkenin çeşitlendirilmiş, dayanıklı bir arz yapısına sahip olduğunu açıkladı.
Ancak İngiliz İşçi Partisi milletvekili ve Avam Kamarası Enerji Güvenliği ile Net Sıfır Komitesi Başkanı Bill Esterson, olası kısıtlamanın sürücüler açısından ciddi bir sorun yaratabileceği uyarısında bulundu. Esterson, İran’daki savaş nedeniyle fiyatların zaten yüksek olduğunu söyledi.
Geçen ay ABD’den 42 bin varil dizel ithal eden Fransa, konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi. Avrupa Komisyonu da açıklama yapmaktan kaçındı. Görüşlerini isimsiz paylaşan diğer bazı Avrupalı yetkililer de ABD’nin tehdidinin gerçekleşme ihtimalini düşük gördüklerini belirtti.
Kpler verilerine göre İran’daki savaşın başlamasından bu yana Katar’dan Avrupa’ya dizel sevkiyatı tamamen durdu. Kuveyt, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan ithalat da bir süre sıfıra inerken son iki ayda yeniden artış gösterdi. Buna rağmen bu ülkelerden gelen miktarlar hâlâ ABD’nin sağladığı seviyelerin oldukça gerisinde bulunuyor.
