Kedi ve Köpeklerde Fıtık Olguları: Belirtiler ve Tedavi Yöntemleri
Kedi ve köpeklerde fıtık türleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında detaylı bilgiler.
Doç. Dr. Cem Perk, evcil hayvanlarda fıtık olguları hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Evcil hayvanlarımızda, insanlar gibi fıtık olayları meydana gelebilir. Fıtık, vücudun doğal yapısında oluşan bir açıklıktan dışarı çıkan doku veya organ parçası olarak tanımlanabilir. Bu durum, bir organın ya da yağ dokusunun vücut boşluğundan çıkarak deri altında bir şişkinlik oluşturmasıyla kendini gösterir. Söz konusu çıkıntıya baskı yapıldığında küçülebilir, ancak zamanla yeniden oluşabilir. Bazı durumlarda geri itilse bile kaybolmayabilir.
Kedi ve köpeklerde sıkça karşılaşılan fıtık türleri arasında göbek fıtıkları, kasık fıtıkları, diyafram fıtıkları, karın fıtıkları ve perineum fıtıkları yer alır.
Göbek Fıtıkları
Göbek deliği çevresinde gelişen bu fıtık türü, en yaygın olanıdır. Embriyonik dönemde anne kordonuyla bağlantı sağlayan göbek deliği, doğumdan sonra kapanması gereken bir açıklıktır. Eğer bu açıklık tam olarak kapanmazsa, buradan yağ dokusu veya bağırsaklar çıkarak deri altında bir şişlik oluşturur. Genellikle yavru köpeklerde görülür ve misket büyüklüğündeki bu fıtık, lokal anestezi altında yapılan bir operasyonla alınabilir. Yağ dokusunun göbek deliğine yapışması estetik bir sorun yaratır, ancak sağlık açısından genellikle zararsızdır. Omentum veya bağırsakların fıtıklaşması durumunda ise cerrahi müdahale gereklidir.
Kasık Fıtıkları
Eğer bağırsaklar fıtıklaşmışsa ve geri itilemiyorsa, bu durum oldukça tehlikeli bir hal alabilir. Deri altında biriken bağırsaklar, fıtık deliği tarafından sıkıştırıldığında dolaşım bozukluğu meydana gelir ve kangren riski ortaya çıkar. Bu duruma boğulmuş fıtık denir ve böyle bir durumun oluşmasını beklemeden veteriner hekimle iletişime geçilmesi önemlidir. Kasık fıtıkları, genel anestezi altında fıtıklaşan organların karın boşluğuna itilmesi ve kasların dikilmesiyle tedavi edilir. Geniş kas yırtıkları içeren travmatik vakalarda, kasık kaslarına greft uygulaması da gerekebilir. Erken müdahale ile kasık fıtıklarının iyileşme oranı yüksektir.
Diyafram Fıtıkları
Diyafram, göğüs ve karın boşluğunu ayıran kas dokudan oluşan bir yapıdır. Doğuştan veya sonradan oluşan yırtıklar sonucunda karın içindeki organlar göğüs boşluğuna girebilir ve bu durum fıtık oluşumuna yol açar. Göğüs boşluğuna giren organlar arasında karaciğer, mide, dalak ve bağırsaklar bulunabilir. Genellikle kedilerde yüksekten düşme, araba altında kalma gibi travmalar sonucu gelişir. Bu durum yaşamı tehdit eden bir durumdur ve cerrahi müdahale gerektirir. Diyafram fıtığı olan hayvanlar tedavi edilmezse yaşamlarını sürdüremezler. Ameliyat öncesinde hastanın solunum ve genel durumunun stabil hale getirilmesi gereklidir ve operasyon kapalı sistem anestezi makinesiyle gerçekleştirilmelidir. Uzman bir cerrahın müdahalesi, hayvanın yaşama şansını %70-80 oranında artırır.
Karın Fıtıkları
Kedi ve köpeklerde travma sonrası alt veya yan karın bölgesindeki kasların yırtılması sonucunda mide, bağırsak veya dalak gibi organların deri altında birikmesiyle oluşur. Bu tür fıtıkların tedavisinde cerrahi müdahale ile başarı oranı yüksektir. Yırtılan kasların dikilmesi veya greft desteğiyle onarılması yoluyla tedavi edilir.
Perineum Fıtıkları
Köpeklerde anüs çevresindeki perineal bölgede görülen bir fıtık türüdür. Kedilerde nadir rastlanırken, yaşlı Alman çoban köpeklerinde sıkça görülür. Diğer köpek ırklarında da yaş ilerledikçe ortaya çıkabilir. Perineum kasları yaşla birlikte zayıflar ve yırtılabilir. Testosteron hormonunun etkisi nedeniyle kısırlaştırılmamış erkek köpeklerde daha sık görülmektedir. Bu fıtıklar, hayvanlarda dışkılama güçlüğüne yol açar ve ağrılı bir defekasyon durumu meydana gelir. Tedavi edilmediğinde yırtık büyür ve başarı oranı düşer. Fıtıkla birlikte rektum diverkulumu adı verilen komplikasyonlar da gelişebilir. Bu nedenle zaman kaybetmeden cerrahi müdahale yapılmalıdır.
Sonuç olarak, cerrahi hastalıklar arasında fıtıklar, teşhis ve tedavisi kolay olan durumlardır. Özellikle bağırsakların fıtıklaşması durumunda zamanında müdahale edilmesi ve diyafram fıtıklarında uzman cerrahların yardımına başvurulması büyük önem taşır. Evcil hayvanlarınıza iyi bakmayı unutmayın.
