NASA, Artemis III Görevinde Astronotları Belirledi
NASA, Artemis III görevi için astronotları açıkladı; ancak Ay’a iniş planları değişti.
NASA, Artemis III adı verilen bir sonraki büyük Ay görevinde yer alacak astronotları açıkladı. Ancak bu görevde astronotların Ay’a ayak basması veya Ay’ın yakınlarına gitmesi planlanmıyor.
Başlangıçta, görev kapsamında iki astronotun Ay’ın güney kutbuna inmesi ve yüzeyde bir hafta geçirmesi öngörülmüştü. Bu, 1972’deki Apollo 17 misyonundan sonraki ilk mürettebatlı Ay inişi olacaktı. Ancak, NASA şubat ayında bu planı değiştirdi ve Artemis III’ün yalnızca alçak Dünya yörüngesinde, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan biraz daha derin bir noktada gerçekleştirileceğini ve prototip Ay iniş araçlarıyla kenetleneceğini duyurdu.
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, bu görevin tarihin en karmaşık operasyonlarından biri olacağını belirtti. Isaacman, görevdeki ağır yük roketinin fırlatılması için gereken koordinasyonun tarihteki en etkileyici olduğunu ve hükümet ile uzay uçuşu topluluğundaki ekiplerin yeteneklerinin kullanılacağını ifade etti.
Görevde NASA astronotu Randy Bresnik komutan olarak yer alacakken, İtalya Uzay Ajansı’ndan Luca Parmitano pilot olarak görev alacak. Uzayda 300 günden fazla süre geçiren Parmitano’nun yanı sıra, ABD’li astronotlar Andre Douglas ve Frank Rubio görev uzmanı olarak uçuşta bulunacak. Ayrıca, test pilotu Bob Heintz yedek mürettebat üyesi olarak belirlendi.
Artemis III görevinde yaşanan değişiklikler, Elon Musk’ın SpaceX şirketine ait Starship roketindeki gecikmelerden kaynaklanıyor. Bu roket, astronotları Ay yörüngesinden yüzeye taşımak üzere tasarlanmıştı. Artemis II’nin Ay’ın etrafında döndükten sonra, Dünya yörüngesindeki Ay iniş araçlarıyla kenetlenme prosedürünü test etmeden doğrudan bir Ay inişine geçmenin büyük bir adım olacağı değerlendirildi.
Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi, Mart 2026’da SpaceX’in yörüngede yakıt ikmali ve kriyojenik yakıt depolama teknolojileri konusunda sınırlı ilerleme kaydettiğini bildirdi. Starship roketi, Dünya yörüngesinde yakıt ikmali yapılmadan Ay’a ulaşamayacak kadar ağır bir yapıya sahip. Bu işlem için kriyojenik sıvı metan ve sıvı oksijeni aktaracak bir tanker filosunun fırlatılması gerekecek; ancak bu henüz test edilmedi.
NASA’nın Ay misyonu ekibi, geçen ay Blue Origin’in New Glenn roketinin rutin bir motor testi sırasında meydana gelen patlama nedeniyle yeni bir aksaklıkla karşılaştı. Olayda yaralanan olmadı, ancak fırlatma rampasında ciddi hasar oluştu. Blue Origin, New Glenn roketini fırlatmak için başka bir yol bulamıyor ve hasarın onarılması aylar sürebilir. SpaceX, Eylül 2016’da bir patlama yaşadığında hizmete dönmesi 15 ay sürmüştü; ancak SpaceX’in kullanabileceği başka rampalar vardı. Blue Origin ise bu imkana sahip değil.
Bu durumun sonuçları hemen hissedilmeye başlandı. Bu sonbaharda Ay uçuşu gerçekleştirmesi planlanan Blue Moon kargo iniş aracı zamanında fırlatılamayabilir. Artemis 4 için gerekli mürettebatlı iniş aracı belirsiz bir takvimle karşı karşıya kalırken, Artemis 3’ün test etmesi gereken her iki iniş aracı öncüsü hakkında da soru işaretleri oluştu.
Nasa’nın en iyimser takvimine göre Artemis 3, bir gösteri uçuşu olarak 2027 yılında gerçekleştirilecek. Artemis 4’ün Ay’a inişi 2028’in başlarında hedefleniyor. Artemis 5 ise ikinci bir iniş ve üs inşaatının başlangıcı için aynı yılın ilerleyen aylarında gerçekleştirilecek. Blue Origin Başkan Yardımcısı John Couluris, NASA ve Blue Origin’in 2027’deki fırlatmaya hazır olmak için yoğun bir şekilde çalıştığını belirtti. Ancak birçok bağımsız uzman, bu takvimi oldukça iddialı buluyor.
Jeopolitik nedenler, sürecin aciliyetini artırıyor. Çin, 2030 yılına kadar mürettebatlı bir Ay inişi gerçekleştirme hedefini açıkladı. Aralık 2025’teki bir başkanlık kararnamesi, NASA’yı 2028 yılına kadar astronotları Ay’a döndürmek ve 2030 yılına kadar ilk üs unsurlarını kurmakla görevlendirdi. Open University’den Ay bilimci Dr. Simeon Barber, Çin’in oraya önce ulaşmasının kendisini şaşırtmayacağını ifade etti.
NASA’nın hata payı oldukça düşük görünüyor. Starship için yakıt ikmali teknolojisi henüz gösterilmedi ve önemli bir ticari ortağın artık işlevsel bir fırlatma rampası bulunmuyor. İlk Ay inişi, daha önce hiç yapılmamış bir dizi işlemin doğru sırada ve sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesine bağlı durumda. Jared Isaacman, geçen ayki patlamanın ardından kurumun Blue Origin ekibinin toparlanmasına yardımcı olmaya kararlı olduğunu bildirdi. Şimdi asıl soru, bu toparlanmanın ne kadar süreceği ve takvimin bunu kaldırıp kaldıramayacağı üzerinde yoğunlaşıyor.
