YTAK kapsamı küçük ölçekli yatırımlarla genişliyor
YTAK programının, yüksek katma değer üreten daha küçük ölçekli imalat yatırımlarını da kapsayacak yeni bir uygulamayla genişletilmesi planlanıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan ve aynı gün Resmi Gazete’de yayımlanan 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da, imalat sanayisine yönelik destekler bakımından dikkat çeken düzenlemeler yer aldı.
Programda, Merkez Bankası kaynaklarından yararlanarak yatırım finansmanı sağlayan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi’nin (YTAK) kapsamının genişletileceği bildirildi. Hâlihazırda alt yatırım sınırı 1 milyar lira olan program için, yüksek katma değer üreten ancak görece daha küçük ölçekteki imalat sanayisi yatırımlarına yönelik yeni bir uygulama alanı oluşturulması planlanıyor.
YTAK için yeni uygulama alanı oluşturulacak
Orta Vadeli Program’ın sürdürülebilir büyüme hedefleri kapsamında, sanayide yüksek katma değerli dönüşümün desteklenmesi öne çıkıyor. Bu doğrultuda YTAK’ın, üretken sektörlerde ihracatı artıran ve yüksek katma değerli ürün gruplarına odaklanan mevcut yatırım teşvik sistemiyle daha bütünleşik ve seçici biçimde uygulanması öngörülüyor.
Yeni düzenlemeyle, nitelikli ve yüksek katma değerli üretim yapan daha küçük ölçekli imalat yatırımlarının da programdan yararlanması hedefleniyor. Uygulamanın 2026’nın son çeyreğinde başlatılması ve devamlılık taşıması planlanıyor.
YTAK, özel sektörün kamu strateji belgelerinde önceliklendirilen alanlardaki yatırımlarının Merkez Bankası kaynaklarıyla finanse edilmesine dayanıyor. 2020’de yalnızca üretim yatırımlarını kapsayan programın çerçevesine daha sonra büyük ölçekli turizm yatırımları ile deprem bölgesindeki yatırımlar da dahil edildi.
Programın başlangıcında her yıl 100 milyar lira olmak üzere toplam 300 milyar liralık kaynak ayrılmıştı. Haziran 2025’te toplam tutar 500 milyar liraya çıkarılırken, son kararla birlikte toplam limit 750 milyar liraya yükseltildi.
Merkez Bankası verilerine göre YTAK kapsamında fiilen kullandırılan kaynak, Temmuz 2026 itibarıyla 139 milyar 959 milyon liraya ulaştı. Bu rakam tahsis edilen kredileri değil, kullanılan tutarı gösteriyor. Kredi tahsislerinin toplamına veya sektörlere göre dağılımına ilişkin kamuya açık bir veri ya da rapor bulunmuyor.
YTAK’ın kredi tahsis süreci 2020’de genel bankacılık kuralları çerçevesinde başlatıldı. 2023 sonunda ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ortak çalışmasıyla sistem daha belirli kurallara bağlandı. Bu kapsamda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan 281 sanayi ürünü için yatırım planı ve yatırım niteliğine göre puanlama yöntemi uygulanmaya başlandı.
Kamu ihale düzenlemesi 2027’ye ertelendi
Öte yandan, daha önce 2025’in dördüncü çeyreğinde hayata geçirilmesi öngörülen kamu ihale mevzuatındaki değişiklik de yeni takvime bağlandı. Düzenlemenin 2026’da da uygulanmaması üzerine yürürlük tarihi 2027’nin ilk çeyreğine ertelendi.
Söz konusu değişiklikle kamu ihale mevzuatının uluslararası norm ve standartlarla uyumlu hale getirilmesi, dijitalleşme, yenilikçilik ve sürdürülebilirliği önceleyen bir satın alma yaklaşımının geliştirilmesi ve sektörel kamu alımlarına ilişkin düzenlemelerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Orta Vadeli Program’da ayrıca firmaların işletme sermayesi ihtiyacını karşılamak üzere, yalnızca üretim ve ihracat faaliyetlerinde kullanılacak belgeye dayalı finansman programlarının uygulanacağı belirtildi. Tedarik ihtiyaçlarının finansmanına yönelik bu mekanizmaların da devreye alınması planlanıyor.
Nakit akışı bozulan ancak üretim ve ihracat kapasitesini koruyan işletmeler için vergi, sosyal güvenlik primi ve diğer kamu kaynaklı yükümlülüklerde geçici yeniden yapılandırma ve taksitlendirme imkanları geliştirilmesi de programda yer alan hedefler arasında bulunuyor.
Devlet yardımlarının dağıtımında ise illerin teknolojik yetkinliklerinin yanı sıra verimlilik artışı, teknoloji kazanımı, enerji verimliliği, ihracat, istihdam ve yerli katma değer oluşturma gibi performans ölçütlerinin dikkate alınması öngörülüyor. Teşviklerin etki değerlendirmelerine dayalı, daha sade ve etkin bir yapı içinde sürdürülmesi hedefleniyor.
